Önemli cümleler
Kaynağın kendi cümleleri, kelimesi kelimesine ve metindeki sırasıyla gelir. Ödevde alıntı yapacağın yerleri bulmak için uygundur. En az bir cümle her zaman dışarıda kalır, yani metnin tamamı sana geri dönmez.
Adım adım
Özet çıkarma dört adımda
Araca bütün bir bölüm ver. Özeti ne için kullanacağını da baştan bil, çünkü gerisi biçim ve uzunluk diye iki seçimden ibaret.
Sayfayı değil, yazıyı yapıştır
Bir haber sitesinden ya da dergi sayfasından kopyalarken menüleri ve reklamları dışarıda bırak. Araç yalnızca kutuya yapıştırdığını görür. PDF ya da Word dosyan varsa Dosya yükle ile ekle.
Bölümü bütün hâlde al
Bir rapordan yalnızca işine yarayan bölümü, başlığıyla birlikte seç. Bir bulguyu gerekçesinden koparırsan özet de yarım kalır.
Biçimi seç
Alıntı yapacaksan Önemli cümleler, hocana ya da yöneticine kısa bir not yazacaksan Paragraf, toplantıya hazırlanıyorsan Maddeler.
Uzunluğu ayarla ve çalıştır
Uzunluğu seç ve Metni özetle düğmesine bas. Tarih ve rakam geçen yerlerde sonucu kaynakla yan yana oku.
Biçimler ve uzunluklar
Üç biçim, üç uzunluk
Her özette bir biçim ve bir uzunluk seçersin. Uzunluk metnin belli bir oranı olarak hesaplanır. Bu yüzden 20 sayfalık bir rapor, iki sayfalık bir yazıdan daha uzun bir özet çıkarır.
Paragraf
Yeni cümlelerle yazılmış, akıcı tek bir paragraf. Rakamları ve isimleri kaynaktaki gibi korumak, araya yorum katmamak üzere yazılır.
Maddeler
Her satırda bir madde, çoğu zaman tek cümlelik. Sunuma hazırlanırken ya da uzun bir okuma listesine göz gezdirirken işe yarar.
Kısa
Metninin yaklaşık yüzde 10'u, en az 15 kelime. Bir yazının tamamını okumaya değip değmediğine karar vermek için yeter.
Orta
Yaklaşık yüzde 20, en az 25 kelime. Ana fikir ve arkasındaki gerekçe. Araç bu ayarla açılır.
Uzun
Yaklaşık yüzde 35, en az 35 kelime, yoğun bölümler için. Hiçbir özet kaynağın yüzde 60'ından uzun olmaz.
Örnek
Bir özet neyi tutar, neyi bırakır
Sevgili öğrenciler, bahar dönemi bitirme projeleriyle ilgili bir değişikliği duyurmak istiyoruz. Fakülte kurulu, jüri takviminin sınav haftasıyla çakışması nedeniyle proje teslim tarihini 2 Mayıs'tan 16 Mayıs'a erteledi. Ara rapor tarihi ise değişmedi, ara raporlar yine 4 Nisan'a kadar danışmanlara e-postayla gönderilecek. Proje sunumları 23 ve 24 Mayıs'ta yapılacak, sunum sırası ayrıca ilan edilecek. Grup değişikliği talebi olan öğrencilerin 28 Mart'a kadar bölüm sekreterliğine dilekçe vermesi gerekiyor.
Bitirme projesi teslimi, jüri takvimi sınav haftasıyla çakıştığı için 2 Mayıs'tan 16 Mayıs'a ertelendi. Ara raporlar yine 4 Nisan'a kadar danışmanlara gönderilecek, sunumlar 23 ve 24 Mayıs'ta yapılacak. Grup değişikliği için son dilekçe tarihi 28 Mart.
Aynı duyuruyu yeniden yapıştırmadan Maddeler biçiminde de özetleyebilirsin. Bölümün WhatsApp grubuna atılacak mesaj için o hâli daha kullanışlı.
Doğru aracı seç
Özet mi, yeniden yazma mı, makalenin Öz bölümü mü
Biri metni kısaltır, öteki ifadeyi değiştirir. Makalenin başındaki Öz ise yazarın çalışmasını kendi kaleminden anlattığı kısımdır.
| Ne zaman | Ne elde edersin | |
|---|---|---|
| Metin özetleme aracı | Uzun bir makalenin ya da raporun ana fikrine ihtiyacın varsa. | Seçtiğin biçim ve uzunlukta daha kısa bir metin. |
| Metin yeniden yazma aracı | Paragrafı anladıysan ve aynı içeriği başka kelimelerle anlatman gerekiyorsa. | Ayrıntısı korunmuş, aşağı yukarı aynı uzunlukta yeni bir anlatım. Metin yeniden yazma aracını dene. |
| Makalenin Öz bölümü | Bir DergiPark makalesinin tezine kaynak olup olamayacağına karar veriyorsan. | Çalışmanın ne yaptığını ve ne bulduğunu yazarın kendisi anlatır. |
Kullanım örnekleri
Özet kimin işine yarar
Okuma listesi kabarık bir öğrenci
Seminerden önce her bölümün kısa hâlini çıkar, sonra ödevde alıntı yapacağın sayfalara geri dön.
KPSS'ye hazırlanan biri
Uzun bir konu anlatımını maddelere dök, tekrar yaparken önce maddelere, takıldığın yerde metnin aslına bak.
İngilizce kaynak okuyan bir yüksek lisans öğrencisi
Tezine giren İngilizce bir makalenin önce kısa hâlini oku, sonra yazarın neyi savunduğunu bilerek asıl metne gir ve senin sorunla doğrudan ilgili bölümleri orada işaretle. Özet İngilizce gelir. Araç çeviri yapmaz.
Toplantıdan önce bir ekip lideri
Bir tedarikçinin üç aylık raporunu maddelere çevir ve gündeme girmesi gereken bulguları seç.
E-postaları birikmiş biri
Müşteriden ya da yöneticinden gelen uzun bir yazışmayı yapıştır, cevap yazmadan önce kararları ve tarihleri gör.
Kendi taslağını sınayan biri
Kendi ödevinin özetini çıkar. Özet asıl söylemek istediğini kaçırıyorsa ana fikrin metnin içinde kaybolmuş olabilir.
Özetten sonra
Özeti nasıl kullanmalı
Kaynağı yanında tut
Özetin üstüne makalenin adını ve bağlantısını, altına da okurken aklına takılan soruları yaz, çünkü haftalar sonra tez yazarken hangi bilginin hangi kaynaktan geldiğini ancak böyle hatırlarsın.
Toplantı notuna ekle
Sonucu toplantı belgesine yapıştır. En iyi yeri, ekibin vermesi gereken kararların hemen üstüdür.
Teslim etmeden önce kendi cümlelerinle yaz
Özet kaynağı anlamana yardım eder, ödevdeki kendi yazının yerini tutmaz. Ana fikri kendi cümlelerinle anlat, istersen Textlume metin yeniden yazma aracı ile ikinci bir tur geç ve kaynağı mutlaka göster.
Uzunluğu kontrol et
Sınırlı bir form alanına girecekse Textlume kelime sayacı özetin kelime ve karakter sayısını gösterir.
Diğer araçlar
Aynı kutu, başka işler.
Yapay zeka tespit aracıHer cümlenin yapay zekaya mı insana mı benzediğini işaretler, metnin tamamına bir aralık ve güven düzeyi verir.Metni insanlaştırma aracıKaskatı yapay zeka taslaklarını daha doğal bir anlatıma çevirir. Rakamların, isimlerin ve alıntıların yerinde kalmasına dikkat eder.Yazım ve dil bilgisi denetimiİngilizce, Almanca, İspanyolca ve desteklenen diğer dillerde yazım, dil bilgisi ve noktalama hatalarını bulur. Hataları tek tek ya da hepsini birden düzeltebilirsin.Metin yeniden yazma aracıAynı şeyi yeni kelimelerle söyler. Akıcıdan resmiye, modu sen seçersin.Kelime sayacıSen yazarken kelime, karakter, cümle ve paragrafları sayar, okuma ve konuşma süresini gösterir.Karakter sayacıKarakterleri boşluklu ve boşluksuz sayar, X ve Instagram sınırlarına ne kadar yer kaldığını gösterir.İntihal kontrolüCümlelerinden hangilerinin herkese açık web sayfalarında geçtiğini, kaynağın bağlantısıyla birlikte göstermek için.
Ücretsiz özet çıkarabilir miyim?
Evet. Textlume günde bir kez 250 kelimeye kadar ücretsiz özet çıkarır. Kart da hesap da gerekmez. Hak her gece UTC saatiyle 00.00'da, yani Türkiye saatiyle 03.00'te yenilenir. Daha uzun bir metin yapıştırırsan özet baştaki kısmı kapsar ve kaç kelimenin dışarıda kaldığını bir notla gösterir. Ücretli planlarda tek seferde 6.000 kelimeye kadar metin özetlenir.
Bir makalenin özeti nasıl çıkarılır?
Okulda öğretilen yol hâlâ geçerli. Önce ana fikri, sonra yardımcı fikirleri bul, metnin sırasını bozmadan kendi cümlelerinle yaz. Araçla çalışırken de önce yalnızca makalenin gövdesini kopyala ve özeti kime yazdığına göre biçimi ve uzunluğu seç. Sonra çıkan metni kaynakla karşılaştır.
PDF dosyasından özet çıkarabilir miyim?
Evet. Dosya yükle ile 2 MB'a kadar bir PDF seç, en fazla 300 sayfa. Dosyanın metni kutuya gelir, sonra her zamanki gibi özetlersin. Word dosyaları da aynı şekilde çalışır. Taranmış, yalnızca sayfa görüntüsünden oluşan bir PDF'te okunacak metin yoktur. O durumda metni elle yapıştır.
Bir özet ne kadar uzun olmalı?
Ana fikri ve okurun ihtiyaç duyduğu bağlamı taşıyacak kadar. Kendine aldığın bir not sonuçla yetinebilir, yöneticine gidecek bir özette gerekçe de olmalı. Orta ile başla, özet zayıf ya da kalabalık geldiyse Kısa ya da Uzun'a geç. Hocan bir kelime sınırı koyduysa o sınır geçerlidir.
Yapay zeka özeti metnin anlamını değiştirir mi?
Değiştirmemeli. Yine de ayrıntı önemliyse kaynakla karşılaştır. Önemli cümleler kaynağın cümlelerini aynen getirir. Paragraf ve Maddeler her rakamı ve ismi korumak, yeni bir şey eklememek üzere yazılır. Metninde olmayan bir sayı belirirse araç özeti bir kez daha yazar.
Özetlemek ile yeniden yazmak arasındaki fark nedir?
Özetleme metni kısaltır ve yalnızca ana noktaları tutar. Yeniden yazma içeriği ve ayrıntıyı korur, ifadeyi değiştirir. Not ve genel bakış için özeti, bir paragrafı taslağına başka kelimelerle almak için metin yeniden yazma aracını kullan. İki durumda da kaynağı göster.
Yapay zekanın çıkardığı özeti ödevime koymak intihal sayılır mı?
Başkasının çalışmasının özetini kaynak göstermeden ödevine ya da tezine koymak, özeti kim yazmış olursa olsun intihaldir. Özeti kaynağı anlamak için kullan, fikri kendi cümlelerinle yaz ve asıl kaynağı göster. Okulunun yapay zeka araçlarıyla ilgili kuralına da bak.
Bir bağlantıdan web sayfası özetlenebilir mi?
Hayır. Sayfayı aç ve yazının metnini kutuya yapıştır. Böylece neyin gireceğine sen karar verirsin, kenar menüleri dışarıda kalır. Sayfanın PDF olarak kaydedilmiş hâli de Dosya yükle ile çalışır.
Türkçe metinlerden özet çıkarıyor mu?
Evet. Özet metninin dilinde yazılır, Türkçe bir rapor Türkçe özet alır. Araç Türkçe, İngilizce, Almanca, İspanyolca, Fransızca, İtalyanca, Portekizce, Felemenkçe, Lehçe, Rusça, Arapça, Hintçe, Endonezce, Korece ve Japonca metinlerle çalışır. Çeviri yapmaz.
Araç neden metnimin çok kısa olduğunu söylüyor?
Çok kısa bir metnin özeti aynı cümleleri tekrar etmekten öteye geçmez. Bu yüzden araç en az 50 kelime ister. Önemli cümleler biçimi için ayrıca en az 3 tam cümle gerekir. Tek ve kısa bir paragrafta Paragraf biçimini dene.
Özetlediğim metin kaydediliyor mu?
Giriş yaptıysan metin ve özeti Geçmiş'e kaydedilir ve en fazla bir yıl kalır. Tek bir kaydı ya da hepsini silebilir, Geçmiş'i tamamen kapatabilirsin. Hesapsız kullanımda hiçbir şey saklanmaz. Metin bir yapay zeka hizmetine gider, bu hizmet metni saklayamaz ve onunla model eğitemez.
Kısa hâlini al
Metnini yapıştır, ne kadar kısalacağını seç ve hangi kısmın tamamını okumaya değer olduğunu gör.