# Proje ödevi nasıl yapılır? Adım adım rehber ve örnekler

Yazan [Ece Karaman](https://textlume.com/tr/yazarlar/ece-karaman), Eğitim sorumlusu. Yayımlanma 2026-11-01. Güncelleme tarihi 2026-11-01.

> **Kısa yanıt:** [MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18812&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) projeyi, öğrencinin isteğine göre belirlenen bir konuda inceleme, araştırma ve yorum yaparak özgün bir ürün ortaya koyduğu çalışma olarak tanımlar. Çalışma tek başına ya da grupla, ders öğretmeninin rehberliğinde yapılır.

Proje ödevi, bir soruya kendi araştırmanla cevap aradığın ve sonunda bir rapor ya da ürün teslim ettiğin çalışmadır. İyi bir proje, konuyu seçtiğin gün başlar ve teslimden bir hafta önce aslında bitmiş olur. Son gece yazılan projeler çoğu zaman internetten toplanmış bir bilgi yığınına dönüşür.

Aşağıda proje ödevinin performans ödevinden farkı ve adım adım hazırlanışı var. Kapak düzeni, kısa bir kaynak gösterme yolu ve bir 9. sınıf fen projesinin baştan sona akışı da. Kurallarda dayanak Millî Eğitim Bakanlığının yönetmelikleri. Son sözü ise her zaman dersin öğretmeni ve okulundaki zümre kararları söyler.

## Proje ödevi nedir, performans ödevinden farkı ne?

Günlük dilde "performans ödevi" denen şeyin yönetmelikteki adı 2023'ten beri performans çalışmasıdır. Tanımı daha dardır: dersin programındaki kazanımların yazılı, sözlü veya uygulamalı olarak paylaşıldığı, öğretmen gözetiminde yapılan bir çalışma. Performans ödevinde bildiğin bir konuyu gösterirsin. Projede yeni bir soruya cevap ararsın.

Sayılar da farklı. Lisede her dönem bütün derslerden en az bir performans çalışması yapılır. Proje ise her ders yılında en az bir dersten hazırlanır, hangi dersten olacağını da sınıf rehber öğretmeni okul yönetimine bildirir.

Ortaokulda kural biraz başka. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin Temmuz 2026'da değişen 22. maddesine göre ortaokul öğrencisi ders yılında istediği bir veya birkaç dersten, tek başına ya da grupla, en az bir proje hazırlar. Proje, hazırlandığı dönemde değerlendirilir.

## Proje ödevi adım adım nasıl yapılır?

### Konuyu seçmek ve daraltmak

"Çevre kirliliği" bir proje konusu değil, bir kütüphane rafıdır. Konuyu, birkaç haftada cevaplayabileceğin bir soruya inene kadar daralt. "Çevre kirliliği" önce "plastik atık" olur, sonra "okul kantinindeki plastik atık", en sonunda da "Kantinde bir haftada kaç plastik şişe atılıyor ve bunun ne kadarı geri dönüşüme gidiyor?" sorusuna dönüşür.

Seçerken kendine birkaç soru sor. Bu konuyu gerçekten merak ediyor musun? Veriyi kendin toplayabilir misin? Öğretmeninin verdiği süreye sığıyor mu? Birine bile hayır diyorsan konuyu şimdi değiştir. İki hafta sonra baştan başlamaktan çok daha kolaydır.

### Amacı ve soruyu yazmak

Projenin amacını tek cümleyle yaz ve gözünün önünde dursun. Yanına bir de araştırma sorusu ekle. Fen projelerinde buna bir tahmin, yani hipotez eklenir: "Gölgede kalan fasulyeler güneşte kalanlardan daha yavaş çimlenir."

Sonradan topladığın her bilgiyi bu cümleye göre elersin. Soruyla ilgisi olmayan bilgi, ne kadar ilginç olursa olsun rapora girmez.

### Kaynak toplamak ve not almak

Ders kitabı ve okul kütüphanesi iyi bir başlangıçtır. İnternette kurum sayfalarını seç: MEB, TÜBİTAK, üniversiteler, bakanlıklar. Her kaynak için ayrı bir not aç ve en üste künyesini yaz: yazar, başlık, yıl, internet adresi. Kaynakçayı sona bırakan, hangi bilginin nereden geldiğini teslimden önceki gece hatırlamaya çalışır.

Notlarını kendi cümlelerinle al. Bir paragrafı olduğu gibi kopyaladıysan tırnak içine al ve sayfa numarasını yanına yaz. Uzun bir kaynağın ana fikrini çıkarmakta zorlanırsan metni [özetleyiciye](/tr/ozet-cikarma) verip istediğin uzunlukta bir özet alabilirsin. Araç Türkçe metni Türkçe özetler. O özeti okumana yardım etsin diye kullan, rapora kopyalama.

### Deney, gözlem veya araştırma yapmak

Projede sana ait olan kısım burası. Fen derslerinde bu bir deney ya da gözlemdir. Sosyal derslerde bir anket ya da röportaj olabilir, Türkçe ve edebiyatta iki metnin karşılaştırması.

Ne yaptığını gün gün yaz: tarih, neyi ölçtün, ne gördün. Fotoğraf çek. Beklemediğin bir sonuç çıktıysa silme, onu da yaz. Projeyi gerçekten senin yaptığını en iyi bu ham kayıtlar gösterir.

### Raporu yazmak

Okulunun bir şablonu yoksa TÜBİTAK'ın Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması (2204-A) için yayımladığı 2026-2027 proje yazma şablonu iyi bir model. Bir okul ödevi için zorunlu değil, ama bölümleri öğretmenlerin beklediği akışla örtüşür:

- **Özet:** amaç, yöntem, temel bulgular. Şablona göre 150 ile 250 kelime arası.
- **Giriş ve amaç:** sorun ne, bu konuda daha önce neler bulunmuş.
- **Yöntem:** ne yaptın, hangi araçlarla, kaç kez.
- **Bulgular:** topladığın veriler. Tablo ve grafik burada işe yarar.
- **Sonuç ve tartışma:** bulgular sorunun için ne söylüyor.
- **Öneriler ve kaynaklar.**

Şablon başlık için de bir ölçü verir: tek cümle, en fazla 15 kelime. Bu sınırı okul projende de dene. 15 kelimeye sığmayan bir başlık genelde konunun henüz daralmadığını gösterir.

İngilizce dersi için projeyi İngilizce yazıyorsan, son okumadan önce metni [dilbilgisi denetleyicisinden](/tr/ingilizce-gramer-kontrolu) geçir. Dilbilgisi hatalarının yanında yazım ve noktalamayı da işaretler, ücretsizdir. Türkçe metinleri ise denetlemez, Türkçe raporda yazım kontrolünü kendin yapman gerekir.

## Proje ödevi kapağı ve dosya düzeni

Kapak için resmî bir MEB biçimi yok, okulunun ya da öğretmeninin istediği düzen geçerli. İstenen bir düzen yoksa kapağa şunları yaz: okulun ve dersin adı, projenin başlığı, adın soyadın, sınıfın ve numaran, öğretmeninin adı, teslim tarihi. Kapağı süslemek not getirmez. Eksik bir bilgi ise dosyanın kime ait olduğunu aratır.

Dosyayı şu sırayla diz: kapak, içindekiler, özet, bölümler, kaynaklar, ekler. Anket formları, uzun tablolar, fotoğraflar gibi malzeme eklere gider. TÜBİTAK şablonu 12 punto Times New Roman ister, sayfanın her yanında da 2,5 cm boşluk bırakılır. Öğretmenin başka bir şey söylemediyse bu ölçüler güvenli bir varsayılan.

## Kaynak nasıl gösterilir?

Lise ve ortaokul projesinde ağır bir kaynak sistemi beklenmez, ama kaynaksız proje de kabul görmez. Metin içinde bilginin hemen arkasına parantezle yazarın soyadını ve yılı yaz, örneğin (Kaya, 2022). Sona bir kaynakça ekle ve kaynakları alfabetik sıraya koy.

- Kitap: Soyadı, Adın baş harfi. (Yıl). *Kitabın adı*. Yayınevi.
- İnternet sayfası: Kurum veya yazar. (Yıl). *Sayfanın başlığı*. Adres (Erişim tarihi).

TÜBİTAK şablonu kaynakların APA kurallarına göre yazılmasını ister. Yukarıdaki iki satır o sistemin sadeleştirilmiş hâli. Öğretmenin başka bir biçim istediyse onu kullan ve bütün projede aynı biçimde kal.

## Ders ve sınıfa göre proje ödevi örnekleri

Aşağıdaki fikirler birer başlangıç noktası. Her birini kendi okuluna ve şehrine göre daralt.

- 5. ve 6. sınıf: sınıftaki öğrencilerin kahvaltı alışkanlıkları üzerine kısa bir anket (sosyal bilgiler), farklı kumaşların suyu emme hızı (fen bilimleri).
- 7. ve 8. sınıf: mahalledeki eski bir yapının hikâyesi ve bir büyükle röportaj (sosyal bilgiler), evdeki bir haftalık elektrik tüketimi ve grafiği (matematik).
- 9. ve 10. sınıf: gölge ve ışığın fasulye çimlenmesine etkisi (biyoloji), aynı şiirin iki farklı çevirisinin karşılaştırılması (Türk dili ve edebiyatı).
- 11. ve 12. sınıf: okul servis güzergâhında yürümekle servisi süre ve maliyet açısından karşılaştırmak (matematik), yerel bir gazetenin 1980 ve 2020 sayılarında dil kullanımı (tarih veya edebiyat).

Sınıfın yükseldikçe senden beklenen de değişir. Küçük sınıflarda düzenli bir gözlem kaydı çoğu zaman yeter. Lisede ise kendi verine dayanan bir yorum, yani güçlü bir sonuç bölümü beklenir.

## Örnek: 9. sınıf fen projesinin baştan sona akışı

Bir 9. sınıf öğrencisinin biyoloji dersi için dört haftası olduğunu düşünelim. Soru şu: "Işık alan ve gölgede kalan fasulye tohumlarının çimlenme süresi farklı mı?"

İlk hafta konu öğretmene onaylatılır ve ders kitabındaki çimlenme bölümü okunur. İki kaynak daha bulunur: bir üniversitenin ziraat fakültesi sayfası ve bir TÜBİTAK yayını. Hipotez yazılır: gölgedekiler daha geç çimlenecek.

İkinci ve üçüncü hafta deney yapılır. Yirmi tohum ikiye ayrılır, on tanesi pencere önüne, on tanesi dolabın üstündeki kutuya konur. Her gün aynı saatte kaç tohumun çimlendiği tabloya yazılır ve fotoğraflanır. Dördüncü gün sonuçlar beklenenden farklı çıkar, çünkü gölgedeki tohumlar daha hızlı çimlenir. Öğrenci bunu silmez. Rapora yazar, sonra öğretmenine sorar. Çimlenmede ışıktan çok nemin ve sıcaklığın etkili olabileceğini öğrenir. Sonuç bölümünün en iyi paragrafı da buradan çıkar.

Dördüncü hafta rapor yazılır ve tablo grafiğe çevrilir. Kapak ile kaynakça en sona kalır. Teslimden iki gün önce dosya bir kez yazdırılıp baştan sona okunur.

## Teslim tarihinden geriye doğru zaman planı

Planı takvimin başından değil, teslim gününden geriye doğru kur. Dört haftalık bir süre için:

1. Teslimden 4 hafta önce: konuyu ve soruyu yaz, öğretmeninin onayını al.
2. 3 hafta önce: kaynak okuması biter. Deney ya da anket başlar.
3. 2 hafta önce: veri toplama biter, tablolar hazırlanır.
4. 1 hafta önce: rapor taslağı tamamdır.
5. Son 2 gün: kapak, kaynakça, yazım kontrolü, çıktı.

Süren iki haftaysa her adımı yarıya indir, son iki günü ise koru. Yazıcının bozulduğu, dosyanın açılmadığı gün hep teslimden önceki gündür.

## Teslimden önce kontrol listesi

- Başlık, sorunu açıkça söylüyor mu?
- Herhangi bir bölümde soruyla ilgisi olmayan bir paragraf kaldı mı?
- Metindeki her kaynak kaynakçada, kaynakçadaki her kaynak metinde var mı?
- Tablo ve grafiklerin başlığı ve birimi yazılı mı?
- Öğretmeninin verdiği sayfa veya kelime sınırına uyuyor musun?

Son madde için metni bir [kelime sayacına](/tr/kelime-sayaci) yapıştır. Kelime ve karakter sayısının yanında okuma süresini ve konuşma süresini de gösterir. Projeyi sınıfta sunacaksan ikincisi işine yarar. Sayım tarayıcında yapılır. Araç ücretsiz, giriş de istemez.

- [Yazının sitedeki sürümü](https://textlume.com/tr/blog/proje-odevi-nasil-yapilir)